1900 2039
k.nn@ntt.edu.vn
Năm 2026 đánh dấu một thời điểm bước ngoặt đối với giáo dục đại học khi ngành Ngôn ngữ và Văn học Anh truyền thống đối mặt với làn sóng đóng cửa chưa từng có. Trong hơn một thế kỷ, khoa Tiếng Anh từng là trái tim văn hóa và trí tuệ của các trường đại học, là nơi rèn luyện tư duy phản biện, phân tích tự sự và sự tinh thông ngôn ngữ. Tuy nhiên, một “cơn bão hoàn hảo” bao gồm các ưu tiên kinh tế thay đổi, số lượng sinh viên đăng ký giảm và sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến nhiều tổ chức kết luận rằng một ngành học Ngôn ngữ Anh độc lập không còn khả thi về mặt tài chính.
Tại Vương quốc Anh, cuộc khủng hoảng đã lan rộng từ các trường cao đẳng địa phương nhỏ đến nhóm Russell Group danh giá. Đại học Nottingham đã gây chấn động khi đình chỉ các chương trình ngôn ngữ hiện đại và âm nhạc, trong khi các tổ chức như Sheffield Hallam và Đại học Kent đã cắt giảm đáng kể các ngành nhân văn. Những quyết định đóng cửa này đã dấy lên cảnh báo về các “sa mạc ngôn ngữ”, nơi toàn bộ các khu vực địa lý không còn khả năng tiếp cận với nghiên cứu văn học hoặc ngôn ngữ chuyên sâu. Thông điệp từ ban quản trị các trường đại học rất nhất quán: sinh viên đang ngày càng hướng tới các khối ngành STEM và các bằng cấp nghề nghiệp có khả năng mang lại lợi nhuận đầu tư trực tiếp và định lượng được trong bối cảnh thị trường việc làm và nhà ở đắt đỏ.
Tại Hoa Kỳ, tình hình cũng nghiêm trọng không kém. Đại học West Virginia (WVU) đã tạo ra một tiền lệ đáng lo ngại khi xóa bỏ toàn bộ khoa Ngôn ngữ Thế giới và tái cấu trúc mạnh mẽ các chương trình cao học về Tiếng Anh. Xu hướng này đã lan sang vùng Trung Tây và miền Nam, với các trường như St. Cloud State và các cơ sở thuộc hệ thống Đại học North Carolina dần loại bỏ các ngành nhân văn có số lượng sinh viên thấp. Những quyết định này thường được thúc đẩy bởi các chỉ số “năng suất chương trình”—các điểm dữ liệu cứng nhắc đánh dấu bất kỳ chuyên ngành nào có ít hơn một số lượng sinh viên tốt nghiệp nhất định mỗi năm để xem xét xóa bỏ.
Tuy nhiên, việc đóng cửa ngành Ngôn ngữ Anh không đồng nghĩa với cái chết của việc nghiên cứu tiếng Anh. Thay vào đó, chúng ta đang chứng kiến một “Cuộc đại di cư” của lĩnh vực này. Khi các khoa chuyên biệt đóng cửa, việc nghiên cứu ngôn ngữ đang được tích hợp trực tiếp vào các trường chuyên nghiệp. Chúng ta thấy sự trỗi dậy của “Y học tự sự” trong ngành y tế, “Tu từ học pháp lý” trong các chương trình tiền luật và “Giao tiếp đạo đức” trong các khoa Khoa học máy tính. Trong kỷ nguyên mà AI có thể tạo ra luồng văn bản vô tận, khả năng của con người trong việc chọn lọc ý nghĩa, phát hiện định kiến và xây dựng giọng văn chân thực thực tế lại trở nên giá trị hơn bao giờ hết, ngay cả khi nó không còn nằm trong một tòa nhà mang tên “Khoa Tiếng Anh”.
Cuối cùng, tương lai của ngành nghiên cứu tiếng Anh đang trở nên linh hoạt và mang tính ứng dụng cao hơn. Trong khi việc đắm mình trong 4 năm để nghiên cứu về Chaucer hay lý thuyết hậu thuộc địa có thể trở thành một sự xa xỉ của giới thượng lưu, thì các năng lực cốt lõi của lĩnh vực này—đọc phản biện và viết thuyết phục—đang được tái định vị thành các “kỹ năng mềm” thiết yếu cho nền kinh tế số. Chuyên ngành này có thể đang khép lại, nhưng nhu cầu hiểu cách ngôn ngữ định hình thế giới của chúng ta vẫn cấp thiết hơn bao giờ hết.
GV TBM TATM